Waarom een ontwerp al in de VO fase misloopt (en hoe je dat voorkomt)

Een ontwerp loopt vaak al in de VO-fase mis doordat maakbaarheid pas later wordt getoetst.
Op dat moment zijn belangrijke keuzes al gemaakt, terwijl nog niet duidelijk is of deze technisch en praktisch uitvoerbaar zijn. Daarmee ontstaat er al vroeg een spanning tussen ontwerpintentie en realisatie.

Wat er misgaat in de VO fase

In de VO-fase ligt de nadruk vaak op ruimtelijke kwaliteit, uitstraling en concept. Logisch, maar tegelijkertijd worden er impliciet keuzes gemaakt die grote technische en financiële consequenties hebben.
Het ontwerp wordt uitgewerkt vanuit architectonische intentie, maar zonder voldoende afstemming met bouwtechniek, uitvoering en regelgeving.

Pas in de volgende fases komen de eerste signalen dat iets niet past. Dat leidt tot ongewenste zaken als herontwerp, vertraging en extra kosten.

Signalen dat een ontwerp al vastloopt

Een ontwerp loopt zelden “plotseling” vast. De eerste signalen zijn meestal al zichtbaar in de VO-fase:

• onduidelijke of inconsistente maatvoering
• complexe detaillering zonder technische onderbouwing
• keuzes die niet aansluiten op beschikbare materialen of bouwmethodes
• installaties zonder gereserveerde ruimte
• ontbrekende of onduidelijke constructieve uitgangspunten

Dit zijn geen uitwerkingsproblemen, maar aanwijzingen dat het ontwerp nog niet maakbaar is.

Waarom maakbaarheid vaak te laat wordt getoetst

Maakbaarheid wordt vaak gezien als iets voor latere fases. Eerst het ontwerp, daarna de techniek. In de praktijk werkt dat anders. Beslissingen in de VO-fase bepalen hoe een gebouw wordt opgebouwd, welke systemen kunnen worden toegepast, welke kostenstructuur ontstaat.

Als deze keuzes niet vroeg worden getoetst, ontstaat er later frictie tussen ontwerp en uitvoering.

Hoe voorkom je dat een ontwerp vastloopt

De oplossing zit niet in méér uitwerken, maar in eerder toetsen. Door al in de VO-fase kritisch te kijken naar maakbaarheid, uitvoering, regelgeving en kosten blijft het ontwerp overeind in de volgende fasen.

Dit vraagt om technische kennis, ervaring met uitvoering en integrale afstemming tussen de disciplines. Niet om het ontwerp te beperken, maar juist om het realiseerbaar te houden.

Maakbaarheid als onderdeel van het ontwerpproces

Maakbaarheid is geen controle achteraf, maar een integraal onderdeel van het ontwerpproces. Hoe eerder ontwerp en uitvoering met elkaar in gesprek zijn, hoe kleiner de kans dat keuzes teruggedraaid moeten worden, het ontwerp verwatert of faalkosten ontstaan.

Bekijk een volledig overzicht van onze dienstverlening.
Lees hier verder over onze diensten op het gebied van bouwkundige planuitwerking, in alle fasen.

PROJECT: Bekijk het project IKC in Amsterdam, (integraal kindcentrum) waar we de bouwkundige planuitwerking in verschillende fasen hebben verzorgd.
PROJECT: Of lees meer over onze bijdragen aan de verbouwing van het Pullitzer hotel
PROJECT: Ook voor de nieuwbouwwijk Beauve hebben wij de plannen bouwkundig uitgewerkt in diverse fasen.

Kijk hier verder naar een een selectie van onze overige projecten.